Spor psikolojisi üzerine

SES KIBRIS web tv’de Erkut Mahsucu’nun hazırlayıp sunduğu canlı yayına katılan Uzman Psikolog Gözde Acaray spor psikolojisi üzerine önemli bilgiler pa...

SES KIBRIS web tv’de Erkut Mahsucu’nun hazırlayıp sunduğu canlı yayına katılan Uzman Psikolog Gözde Acaray spor psikolojisi üzerine önemli bilgiler paylaştı.

 Spor Psikolojisi Nedir? Spor Psikoloğu Kimdir Ne yapar Nasıl ilerler?
Spor psikolojisi sporun mental boyutu ile ilgilenir. Spor performansına katkısı olan fizik, teknik ve taktik becerilerin yanında psikolojik beceriler de önemli rol oynamaktadır.
Spor psikoloğu sporcu ve antrenörlerle çok yönlü bir çalışma programı uygulayarak mevcut problemlerin neler olduğunu dolayısıyla performansı düşüren unsurları tespit eder.

Performansı arttırmaya yarayan teknikleri öğretirler. Bu teknikler motivasyon, konsantrasyon, hedef koyma, olumlu düşünme ve konuşma, stresle mücadele ve gevşeme, özgüven, zihinde canlandırma, performans öncesi rutinler, komünikasyon, misyon oluşturma ve takım ruhunun yaratılmasıdır.

Spor psikoloğunun en önemli görevi sporcuların performansını maksimum seviyeye çıkarmasında yardımcı olmaktır. Spor psikoloğu sadece problem çözmediği gibi aynı zamanda problemin nasıl çözüleceğini sporculara öğretir.

Motivasyon nedir ön koşulları nelerdir? 
 Aslında temelinde hedef ve amaç ile başlamakta. Aslında motivasyon 3 e ayrılmıştır. 1-0 Temel ihtiyaçlar türünü devam ettirmek ve aç kalmamak için motivasyona ihtiyaç duyar. Bunu da beynimizin o ilkel dediğimiz tarafı yapıyor

Motivasyon 2-0 ise ödül ceza insanları çalıştırmaya teşvik etmek üzerine oluşturulmuş 1990

3-0 ise günümüzde Z kuşağı için ceza sisteminin işe yaramadığını görmekteyiz. Özerklik sorumluluk sahibi olmak istemeleri ise yeni motivasyonudur

Motivasyon Piramidine baktığımızda;  Kendini gerçekleştirme (ahlak yaratıcılık gerçekleştirme  saygı görme (özsaygı özgüven başarı sevgi görme (arkadaş aile güvenlik(beden zihin kaynak sağıl fizyolojik uyku beslenme

Keyif aldığınız aktiviteleri farklı bir motivasyon ile birleştirmek.  Mesela; sporun etrafında birleştirebilir. Kahve saatlerini spordan sonra yapmak ; spor yaparken spora özel müzik listeleri gibi...

 İyi stres var mıdır? Stresin performans üzerindeki etkisi nedir ? 
Stres 2 ye ayrılır . 1 Ö stres  birde Di stres. İnsanların söylediği stres negatif sürekli olan kronik hale gelen sosyal hayat kişinin karakter yapısı genetik olandır. Fakat Ö stres dediğimiz stres gerekli olan strestir. Performans için gerekli olan strestir. Özellikle gün içerisinde çalışan öğrenci sporcular ö stres olmadan motive olamazlar. Stres  vücudun istenmeye duruma gösterdiği tepkidir. İstenmeyen durum dediğim izde negatif  gibi algılarız fakat stresle karşılaştığında vücut adapte olur yani geliştirir. Bunun süresi uzarsa senin hayatına etkisi negatif olur.

Maç öncesi konuşmalar nasıl olmalıdır?
Yarışma öncesine baktığımızda ;
Sporcuyu çok fazla uyarırsak, mantık devre dışı kalır. Aşırı uyarılan sporcu zihnen ve bedenen aşırı gerilmiş durumda olduğu için mantıklı karar veremez hale gelir ve yanlış kararlar vermeye başlar. En sakin durumu ile en heyecanlı durumu arasındaki derecelenmeyi gösterir   Antrenörün ve takımın yapısına bağlı olarak değişim göstermektedir. Bir duygu şemsiyesi düşünün. Yapılan konuşmaların da sporcu için uygun uyarılmışlık seviyesine uygun olması gerekir, bu nedenle bütün ekibin sporcuların uyarılmışlık seviyesi hakkında bilgili olması gereklidir. 

Sporda hedef belirleyici faktörler nelerdir?
SMART Faktörü
Spesifik belirli olması lazım ; Örneğin; genel hedef olmaması gerek ; çok iyi bir (futbolcu basketbolcu tenisçi) olmak hedef değil bir arzu bir hayaldir. Kendi mevkinden şunları .... yapan bir (yüzücü,koşucu,atıcı) olmak ise hedeftir.(sonuç hedefidir,evet ama hedeftir)

Measurable;ölçülebilir; İstenilen hedefin somut ve ölçülebilir olması ; Örneğin, “kilo vereceğim” yerine, “ 25 Mayısa kadar 3 kilo vereceğim”

• Achievable; başarılabilir,ulaşılabilir. Örneğin, “artık tatlı yemeyeceğim” yerine, “her hafta şekerli içecek tüketimimi bir bardak azaltacağım”

 Relevant ;hedefler gerçekçi olmalıdır. Kayıt edilmesi değerlendirilmesi; yaşam tarzımı tamamen değiştireceğim” bir cümle yerine, “öğünlerde karbonhidratı azaltıp, protein ve sebzeye ağırlık vererek beslenme alışkanlıklarımı yeniden düzenleyeceğim”

• Time-bound ; Zamanlamaya göre bölünmesi lazım ; kısa,orta,uzun vadeli hedefler . Her zaman SONUÇ hedefiniz kadar SÜREÇ hedeflerinizinde olması önemli; ki her başardığınız “küçük hedefler” size doğru yolda olduğunuzu hatırlatsınlar

 Sporcu ebeveyn tutumları nasıl olmalıdır?
Olumlu olmaya özen gösterme çabasını takdir etme

Hatalara karşı bakış açısını değiştirme sizde hata yapıyorsunuz sonuçta sert olma

Teşvik etme doğru yaptıkları şeylere odaklanma

Coşkulu olma ilham olma performans değişimi olur

İçten bir şekilde övülme yapmacık öylesine değil içten çocuk anlar üzülür

Zihinsel antrenman nedir? 
Zihinde Canlandırma, beynin sağ hemisferinde sinir hücreleri elektriksel iletiyi yaratır, zihnimizin limbik sisteminde bu durum hafızaya alınmış olur

Sporcu imgeleme yaptıkça beynin sağ hemisferini geliştirir, bu sayede sporcunun güven, motivasyon ve yaratıcılık özellikleri gelişmiş olur  2000 tekrar gerekir kas hafızası için İmgeleme zihninizi pozitif performans sonuçları ile meşgul eder, oluşabilecek negatif düşünce ve duygulara harcanan zamanı azaltır .Sporda herkesin yaşadığı sorunlardan bir tanesi de olay anına odaklanmaktır. Odaklanma ile ilgili olarak en sık yapılan hata yaşanılan anı bırakıp geçmişteki bir kararı düşünmek ya da gelecekte olabilecekleri hesaplamaktır.Sporcuların birçoğu önemli maçlarda daha hazır ve motive olurken, bazı maçlarda iç motivasyonları iyi olmadığı için olay anını kaçırabilmektedirler.Dikkatin dağılması gayet doğaldır.Zihniniz dışarıdan gelen uyarıları alırken sizin dikkatinizi geri toplamak için geri çağırıcıya ihtiyacınız vardır. İmgeleme, nefes çalışmaları, molalar ve periyotlar dikkatinizi toplamanıza yardımcı olabilir.

Antrenman sürecinde psikolojik destek nasıl olur ? 
 Sezonun başındaki maç öncesi hedef süreci olan dönem, psikolojik becerilerin kazanılması ve geliştirilmesi düşünüldüğünde harika bir süreçtir.

Geçmiş sezon maç süreçleri değerlendirilmesi yapılır.
Yeni sezon için kısa-uzun vadeli hedefler planlanır.
Oluşturulan hedefler doğrultusunda geliştirilmesi gereken beceriler üzerinde çalışılır.
Bu süreçte psikolog ile hazırlanan sporcular ; sezon içinde stresle baş etme, zihinsel dayanıklılık,hedef belirleme, motivasyon gibi konularda destek alarak bilinçli ilerleyebilmektedir
Yarışma süreci başladığında, psikolojik hazırlık tamamlanmış,sporcu neye ihtiyacı olduğunun bilincinde maksimum performansını ortaya koymaya hazır bir şekilde yoluna devam eder.

Başarı için yalnızca fiziksel çalışma değil zihinsel çalışmanın da gerektiğini unutmamak gerekir

Alt yapı sporcuları için uygulama süreçleri nelerdir ? 
Alt yapı sporcular için ise daha yumuşak cümleler seçmek en etkilisidir. Harika bir hafta geçirdik ve eğlendik, şimdi çıkıp tekrar eğleneceğiz ve elimizden gelenin en iyisini yapacağız gibi cümlelerde daha az hırs ve duygu içerikli kısa ve net bir konuşma çok daha sağlıklı olacaktır.

Mindfulness nedir? Meditasyonun sporcular üzerinde etkileri nelerdir?     
 Bilinçli farkındalık olarak çevrilmiştir. Kavramsal olmaktan çok deneyimseldir. Şimdiki anda bize ve çevremizde olup biteni yargısızlık şefkat kabul sabır gibi tutumlarla fark etmek demektir.

Şimdiki anda olup biteni anlamak demektir. Çünkü beyinlerimiz geçmişe ve geleceğe yönlenmektedir.

Sporcu stres ve kaygı halinde beyin dalgaları 25HZ üzerine çıkmakta,motivasyonu ve bilişsel beceriyi düşürmektedir. Sporcu sakin kaldığında “bölgede olma” denmektedir. Sporcu psikolojik olarak bölgede kaldığında daha doğru bilişsel kararlar ve zihinsel olarak net olması performansı üst seviyeye çıkaracaktır.

 Sporcu ile iletişimde yaş grubunun önemi nedir ?
Her sporcunun yaş grubuna göre kategorili davranış süreçleri değişmektedir. Akademi, ergenlik yaş grubu sporcularda doğru ve bilinçli hareket edilmesi sporcunun performansına ve spora olan sürecinide destekleyecektir.

Küçük yaş grubu için maç süreci nasıl ilerlenebilir?

Sporda bilinçli ve sağlıklı bir başarı, dışşal sebeplerin yanında ailelerin de katkısını gerektirir. Bu katkının sağlanabilmesi için asıl kural, ailenin sporcunun yaşantısında ; izleyici müdahaleci bir yol izlemesi değil  bilinçli destekçi olması gerekir.
Küçük yaş çocuklarında yarışma cümlesinden özellikle kaçınılması gerek. Spor etkinliği içerisinde kendini geliştireceğinin vurgusu onlar için daha uygun aktarım olacaktır.
Amaç biriyle yarışmak olduğu zaman, dışsal motivasyon dediğimiz, kısa süreli bir motivasyon ön planda olacaktır
Kendimizi geliştirmeye odaklandığımızda, ilerlediğimiz yolda içsel motivasyon devreye girecektir. Spora yeni başlayan sporcularımız için antrenörü ve ebeveyni olarak hedefe ulaşmaları için doğru kavramları kullanmaya özen göstermemiz gerekir.

Sporcular ile Giyilebilir Teknoloji ve Psikometrik Ölçümler kullanmaktasınız bunların içeriği nelerdir?
Dikkat ve konsantrasyon düzeyi ile meditasyon becerisini ölçen EEG cihazıdır. Çeşitli aplikasyonlar ile hem eğlenceli vakit geçirerek bilişsel becerinizi geliştirir hem de somut veriler elde edebilirsiniz Beynin bu becerileri gerçekleştirdiği bölgelerdeki sinirsel elektrik akımları EEG cihazları ile ölçülmekte ve analiz edilmektedir. Beynin dış yüzeyine yerleştirilen sensörler vasıtası ile bölgelerdeki beyin sinir aktivitelerinin algılanması sonucu bilişsel beceriler ve duygu durum analizleri yapılabilmektedir.  Kalp atım hızı (HRV) değişkenliği ve otonom sinir sistemi uyumunu gösteren biofeedback cihazıdır. Son yıllarda yapılan araştırma sonuçları HRV’nin sporcuların stres yönetimi ve nefes kontrolü ile birlikte bilişsel becerileri üzerine etkilerini pozitif yönde olduğunu kanıtlamıştır. Otonom sinir sisteminin uyumunun artırılması özellikle dikkat konsantrasyon ve reaksiyon performansını artırıcı etkiye sahiptir.

12 Nis 2021 - 18:17 -


TÜM RÖPORTAJLAR GÖSTER

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Ses Kıbrıs Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Ses Kıbrıs hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Ses Kıbrıs editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Ses Kıbrıs değil haberi geçen ajanstır.




Anket Maraş'taki yüzde 3,5 oranındaki toprağın iade edilmesi kararına destek veriyor musunuz?